Cafeïne
Engels: Caffeine
Natuurlijk alkaloïde in koffie met stimulerende werking op het centrale zenuwstelsel — maar niet altijd waar je denkt.
Foto: Adi Goldstein via Unsplash
Cafeïne is een alkaloïde dat van nature voorkomt in koffiebonen. Het blokkeert adenosinereceptoren in je hersenen — de receptoren die slaapdruk opbouwen. Resultaat: je voelt je wakkerder.
Maar hoeveel cafeïne je binnenkrijgt, hangt sterker af van je bereidingsmethode dan van je kopjegrootte.
Per bereiding
| Bereiding | Volume | Cafeïne |
|---|---|---|
| Espresso | 30 ml | 60–75 mg |
| Filterkoffie | 240 ml | 95–130 mg |
| Cold brew | 240 ml | 150–200 mg |
Per ml heeft espresso meer cafeïne. Per portie wint filterkoffie. Cold brew is de sterkste van de drie — door de lange extractietijd.
Arabica vs robusta
Arabica bevat 0,8–1,4% cafeïne per boon. Robusta zit op 1,7–4% — bijna het dubbele. Robusta is niet alleen harder van smaak; het heeft ook meer stimulerende werking.
Wat branden doet
Weinig. Lichte en donkere branding bevatten vrijwel evenveel cafeïne. De bonen krimpen en worden lichter van gewicht bij donkere branding — waardoor je volume-voor-volume iets meer cafeïne meet bij donker gebrande koffie. Maar het verschil is klein.
Cafeïnevrij is niet cafeïneloos
Cafeïnevrije koffie bevat nog 1–3% van de oorspronkelijke cafeïne. Voor de meeste mensen is dat verwaarloosbaar. Wie gevoelig is voor cafeïne houdt er beter rekening mee.
Veelgestelde vragen
Heeft een donkere branding meer cafeïne dan een lichte?
Nee, het verschil is verwaarloosbaar. Bij donkere branding krimpen de bonen en verliezen ze gewicht. Als je op volume meet, zit er iets meer cafeïne in een schep donker gebrand — maar op gewicht is het nagenoeg gelijk. Branding verandert smaak en body, niet het cafeïnegehalte.
Krijg ik meer cafeïne binnen met espresso of filterkoffie?
Per ml heeft espresso meer cafeïne. Per portie bevat filterkoffie meer — gemiddeld 95–130 mg tegenover 60–75 mg per espressoshot. Als je totale inname wilt beheersen, telt portiegrootte mee, niet alleen de bereidingsmethode.
Waarom heeft robusta meer cafeïne dan arabica?
Dat zit in de genetica van de plant. Robusta produceert cafeïne deels als afweermiddel tegen insecten. Arabica groeit op hogere hoogtes met minder insectendruk en heeft die bescherming minder nodig. Het resultaat: robusta bevat 1,7–4% cafeïne, arabica 0,8–1,4%.
Van theorie naar de perfecte shot.
Maak het concreet. Vertel ons welke machine en molen op je aanrecht staan, en we geven je de ultieme basis om je espresso af te stellen.