Lelit MaraX (PL62X) instellingen voor espresso
Espressomachine Lelit MaraX (PL62X) Molen Baratza Encore ESP (los, niet ingebouwd) Branddag
Jouw recept
- Bakje
- Tot de rand
- Tampen
- Stevig, recht
- Maalstand
- stand 15
- Doorlooptijd
- 25–32tellen
Versheid van je bonen
Je bonen zitten in hun piekvenster. Het grootste deel van de CO₂ is uit de bonen verdwenen, waardoor je espresso elke keer bijna hetzelfde loopt. Je hoeft niets te veranderen. Gebruik het startpunt voor de maalstand van je bonenmaler hieronder zoals het er staat en stuur alleen bij op smaak.
Dit is jouw afstelgids op maat voor de Lelit MaraX (PL62X), afgestemd op deze zak EasyEspresso koffiebonen. De stappen hieronder bewegen mee met wat je hierboven kiest.
Tip: een weegschaal van ±€15 is de grootste stap naar betere espresso.
Zo stel je de Lelit MaraX (PL62X) in voor espresso
Eenmalig, voor je allereerste kopje
Je Lelit MaraX klaarmaken voor gebruik
Gloednieuw uit de doos? Dan moet de MaraX eerst zijn ketel vullen voordat je koffie kunt zetten. Dat duurt bij elkaar een half uur, dus begin hier niet vlak voordat je bezoek komt.
Vul het waterreservoir via het klepje bovenop met water op kamertemperatuur, tot aan de markering voor het maximum. Laat het waterfilter de eerste keer nog in de doos. Zet de machine aan met de hoofdschakelaar. De pomp vult nu de ketel, wat tot vier minuten kan duren. Daarna gaat het lampje voor ‘machine klaar’ knipperen.
Til nu de hendel bovenop de zetgroep helemaal omhoog. Binnen een halve minuut komt er water uit de groep. Laat het nog een halve minuut lopen en zet de hendel dan weer helemaal omlaag. Wacht daarna tot de machine op temperatuur is.
Bij de MaraX zit een waterontharder van Lelit. Leg die drie minuten in water zodat de lucht eruit gaat, en zet hem daarna pas in het reservoir. Vervang hem na veertien volle reservoirs of na vier maanden, wat het eerst komt. Op de handvatten van het reservoir zitten schuifjes waarmee je bijhoudt hoe vaak je hebt bijgevuld.
Welke filterbakjes en accessoires gebruik je?
Bij de MaraX zitten drie bakjes: een voor één kopje en twee voor twee kopjes. Voor 38 gram espresso uit 18 gram koffie gebruik je een bakje voor twee kopjes. Op de nieuwste versie zit er al een bakje voor 14 tot 18 gram in de filterdrager, en er zit een groter bakje voor 18 tot 21 gram bij. Beide werken met 18 gram. Zit de koffie na het aandrukken tegen het douchezeefje aan, kies dan het grotere bakje.
Je krijgt ook een blind filter mee, een bakje zonder gaatjes. Dat gebruik je alleen om de machine schoon te spoelen (stap 8).
De filterdrager heeft één open uitloop die je over één of twee kopjes kunt zetten.
Laat de machine goed opwarmen
Zet de machine aan en klik je lege filterdrager meteen vast in de zetgroep. Zo warmt hij mee. De MaraX is klaar als het lampje voor ‘machine klaar’, het waterlampje en de rand van de hoofdschakelaar alle drie continu branden. Volgens Lelit duurt dat maximaal 24 minuten.
De MaraX heeft een E61-zetgroep: dat dikke, verchroomde blok met de hendel erop. Dat blok moet helemaal doorgewarmd zijn voordat je koffie zet. Daarom duurt opwarmen hier langer dan bij een kleine machine. Zet hem op een stekker met tijdschakelaar als je ’s ochtends niet wilt wachten.
Laat vlak voordat je gaat malen een paar seconden water door de groep lopen, met de filterdrager eruit. Zo spoel je oude koffieresten weg.
Dit is volkomen normaal: tijdens het opwarmen loopt er wat water in de lekbak, en ook later slaat de pomp af en toe even aan zonder dat jij iets doet. Zo houdt de machine het water in de groep in beweging.
De machine gaat na een tijdje vanzelf in slaapstand
Gebruik je de MaraX een half uur niet, dan gaat hij in slaapstand. Je maakt hem wakker door de hendel één keer omhoog en weer omlaag te zetten.
De watertemperatuur instellen
Achter de lekbak zit een schakelaar met drie standen: 0 is 90 °C, I is 92 °C en II is 94 °C. Af fabriek staat hij op 0. Voor onze EasyEspresso koffiebonen zet je hem op I (92 °C). Die stand beweegt mee met de branddatum die je bovenaan invult. Bonen in hun piekvenster horen op I. Zijn ze over hun piek, ouder dan vijf weken na de branddatum, dan adviseren we II, omdat warmer water meer uit oudere bonen haalt.
Blijft je espresso daarna zuur, ga dan een stand warmer. Blijft hij bitter, ga dan een stand koeler.
Naast die schakelaar zit nog een tweede schakelaar, de Xmode-schakelaar. Laat die in de fabrieksstand staan. In de andere stand (Xmode Coffee) zet de machine de verwarming uit tijdens het zetten. Dat is bedoeld voor heel licht gebrande koffie, en je stoom wordt er zwakker van. Op de eerste versie van de MaraX heten de standen anders. Twijfel je, kijk dan in je eigen handleiding.
Stel de maalgraad in op stand 15
De maalgraad is de belangrijkste instelling voor je doorlooptijd en je smaak. Voor onze EasyEspresso koffiebonen begin je op stand 15. Dat startpunt past zich aan de branddatum aan die je bovenaan invult. Voor bonen in hun piekvenster is dat stand 15, het startpunt dat Baratza zelf aanraadt voor een medium branding met 18 gram koffie.
Je stelt de maalgraad in door de bonenbak te draaien, tot het streepje bij het juiste getal staat. Een lager getal is fijner. De standen 1 tot 20 zijn voor espresso: elke klik is daar een klein stapje. De standen 21 tot 40 zijn voor filterkoffie en maken grotere sprongen. Blijf voor espresso dus altijd onder de 20.
Let op: verstel de molen alleen terwijl hij draait of als hij helemaal leeg is. Draai je met bonen erin terwijl hij stilstaat, dan kun je hem beschadigen. Verstel steeds één klik tegelijk: in het espressobereik maakt één klik al verschil.
Vandaag: gebruik het startpunt hierboven zoals het er staat.
Dit is volkomen normaal: in de eerste weken moet je de molen steeds een tikje fijner zetten voor hetzelfde resultaat. De maalschijven slijten dan in. Daarna blijft de maalgraad stabiel.
Wat als hij op stand 1 nog te grof maalt?
Loopt je espresso op de fijnste stand nog steeds binnen vijftien seconden door? Bij de molen zitten vulringetjes (shims) om hem fijner af te stellen. Eén ringetje verschuift het hele bereik ongeveer vijf standen. Hoe je ze plaatst, staat in de handleiding.
Koffie malen en doseren
De Encore ESP heeft geen timer. Je maalt met de aan/uit-knop aan de zijkant of door de knop aan de voorkant ingedrukt te houden. Dan stopt hij zodra je loslaat. Maal in het meegeleverde doseerbakje.
Heb je geen weegschaal? Maal dan tot de koffie in je filterbakje net iets bol staat, met een klein bergje in het midden. Met deze molen wordt een weegschaal wel extra waardevol, omdat hij niet zelf stopt.
Het makkelijkst is om de bonen af te wegen. Weeg 18 gram bonen af, giet ze in de bonenbak en maal tot de molen leeg is. Weeg daarna de gemalen koffie: er blijft altijd een beetje in de molen hangen.
Leg je filterdrager ondersteboven op het doseerbakje, draai ze samen om en tik het bakje leeg in de filterdrager. Op het bakje zit een ring voor filterdragers van 58 millimeter. Heb je een kleinere filterdrager, haal die ring er dan af.
Tips tegen statische koffie en klontjes
Bij een fijne espressomaling is de koffie uit deze molen vaak wat statisch en klonterig. Doe voor het malen een druppel water over de bonen: dat helpt tegen statische koffie. Er blijft dan ook minder koffie in de molen hangen. Heb je de maalgraad flink veranderd, maal dan eerst een paar gram weg.
Heb je een WDT-tool, een tooltje met dunne naaldjes? Roer daarmee voor het aandrukken rustig door de koffie. Zo haal je de klontjes eruit.
Hoe maak je de molen schoon?
Haal eerst de stekker uit het stopcontact. Gebruik je de molen elke dag, borstel de maalschijven dan ongeveer eens per maand schoon. Draai de ring helemaal tegen de klok in, til de buitenste maalschijf eruit en borstel de resten weg. Gebruik nooit water: de maalschijven gaan dan roesten. Reinigingstabletten voor molens mag je wel gebruiken.
De koffie verdelen en recht aandrukken (tampen)
Voordat je de koffie aandrukt, wil je dat hij vlak en gelijkmatig in het bakje ligt. Tik een paar keer met de palm van je hand tegen de zijkant van de filterdrager, zodat eventuele holtes verdwijnen.
Zet de filterdrager op een vlakke, stevige ondergrond. Pak de tamper, houd je pols recht boven de tamper en druk gelijkmatig naar beneden tot de koffie niet meer verder inveert. Je hoeft niet hard te drukken. Het belangrijkste is dat je recht drukt en elke keer dezelfde kracht gebruikt.
De MaraX gebruikt bakjes en een tamper van 58 millimeter, de maat van de meeste horecamachines. Wil je later een andere tamper of een beter bakje, dan heb je dus veel keus. Let er wel op dat een tamper precies past: een tamper die te klein is, laat langs de rand een ring losse koffie achter.
Veelgemaakte fouten bij het tampen
De fout die het vaakst voorkomt, is scheef tampen. Druk je harder aan één kant, dan ligt de koffie schuin in het bakje. Het water kiest dan de makkelijkste weg, door de dunne kant. Je krijgt een espresso die tegelijk zuur en bitter smaakt. Kijk na het aandrukken dus altijd of het oppervlak mooi horizontaal ligt.
Tik na het tampen nooit meer met de tamper tegen de zijkant van de filterdrager. Daarmee breek je de rand van je koffiekoek los, waardoor het water langs de wand weglekt.
De espresso zetten
Klik de filterdrager vast in de zetgroep tot het handvat recht naar voren wijst, ter hoogte van het hangslotje op de groep. Zet je kopje eronder en til de hendel helemaal omhoog. Zet de hendel weer helemaal omlaag als je wilt stoppen.
Start een timer zodra je de hendel optilt. De eerste seconden komt er nog niets: de machine bevochtigt de koffie eerst rustig. Daarna verschijnen de eerste druppels, die overgaan in een stroperige straal die op honing lijkt. Zet de hendel na ongeveer 29 seconden omlaag.
Zet je kopje op de weegschaal en zet de weegschaal op nul. Til de hendel op en start tegelijk je timer. Staat de weegschaal een paar gram onder de 38 gram, dan zet je de hendel omlaag. Er druppelt daarna nog wat na, zodat je rond de 38 gram uitkomt.
De hendel kent maar twee standen: helemaal omhoog of helemaal omlaag. Laat je hem halverwege staan, dan gaat de groep lekken. De drukmeter heeft twee schalen: één voor de pomp en één voor de stoomketel. Tijdens het zetten loopt de pompdruk langzaam op en komt hij tussen 8 en 10 bar uit. Dat langzame oplopen is de voorinfusie, en hoort zo.
Dit is volkomen normaal: de rand van de hoofdschakelaar knippert zolang de pomp draait.
Waarom stopt de machine niet vanzelf?
De MaraX heeft geen knop die na een vaste hoeveelheid water stopt. Je bepaalt zelf wanneer je stopt. Dat voelt in het begin onwennig, maar het geeft je ook volledige controle. Met een weegschaal onder je kopje stop je elke keer op precies dezelfde hoeveelheid.
Proeven, beoordelen en bijstellen
Proef je espresso altijd eerst puur, zonder suiker of melk. Roer hem even goed door met een lepeltje, want de bovenste en de onderste laag van een espresso smaken heel verschillend. Vraag je dan af wat je proeft: overheerst het zuur, proef je een onaangename bitterheid, of is de smaak vol, zoet en in balans?
Verander altijd maar één ding tegelijk, en begin bij je maalgraad. Pas de hoeveelheid koffie of de temperatuur pas aan als je het met de maalgraad niet opgelost krijgt. Zo weet je bij elke shot wat het effect van je aanpassing was.
| Wat je proeft of ziet | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| De espresso smaakt zuur, scherp en dun, en de doorlooptijd is korter dan 25 seconden. | Het water stroomt te snel door de koffie, omdat de maling te grof is. | Maal één stand fijner. |
| De espresso smaakt bitter, droog en verbrand, en de doorlooptijd is langer dan 32 seconden. | Het water stroomt te traag door de koffie, omdat de maling te fijn is. | Maal één stand grover. |
| De tijd klopt, maar de espresso smaakt waterig en slap. | Er zit te weinig koffie in het filterbakje. | Controleer of je echt 18 gram gebruikt, en doe er anders iets meer in. |
| De espresso smaakt tegelijk zuur en bitter, en de straal loopt onregelmatig. | Het water vindt een makkelijke weg door de koffie (channeling), door ongelijk verdelen of scheef aandrukken. | Let extra goed op het verdelen en het rechte aandrukken in stap 4. |
Meet je met een refractometer? Bij 18 gram erin en 38 gram eruit zit een goede espresso rond een TDS van 0,1 tot 0,1 procent. Dat komt overeen met een extractie van 18 tot 22 procent. Ligt je extractie lager en smaakt de espresso zuur, maal dan fijner. Ligt hij hoger en smaakt de espresso bitter, maal dan grover. Vertrouw uiteindelijk op je smaak: de meter helpt je om te begrijpen wat je proeft, maar hij beslist niet voor je.
Wat vertelt de koffiekoek je?
Na het zetten blijft er in het bakje een koek van gebruikte koffie achter. Je kunt er minder uit afleiden dan je zou denken. Of hij nat of droog uit het bakje komt, hangt vooral af van je machine en zegt weinig over de smaak. Smaakt je espresso goed, dan hoef je je over de koek geen zorgen te maken.
Let wel op kleine gaatjes of scheurtjes in de koek. Die wijzen erop dat het water op één plek makkelijker doorheen is gegaan. Dat zie je terug als een espresso die tegelijk zuur en bitter smaakt.
Schrijf je instellingen op
Heb je een shot die je lekker vindt? Schrijf dan op welke maalstand je gebruikte, hoeveel koffie erin ging, hoeveel espresso eruit kwam en hoe lang hij liep. Noteer ook de branddatum van de zak. Bij de volgende zak begin je dan op die stand en ben je veel sneller weer raak.
Melk opschuimen
Vul de melkkan voor ongeveer een derde met koude volle melk. Koude melk geeft je de tijd om fijn, glanzend schuim te maken voordat de melk te warm wordt.
De stoomknop zit aan de ene kant van de machine en de heetwaterknop aan de andere kant. Je draait ze open tegen de klok in. Wil je meer stoomkracht? Til de hendel één keer omhoog en zet hem meteen weer omlaag, zonder koffie te zetten. Wacht een halve minuut: de machine geeft je dan twee minuten lang extra stoomdruk.
Houd het stoompijpje boven de lekbak en draai de stoomknop twee seconden open om het condenswater weg te blazen.
Houd het stoompijpje net onder het oppervlak van de melk, links of rechts van het midden van de kan, zodat de melk gaat rondkolken. Je hoort een zacht, sissend geluid: nu blaas je lucht in de melk. Ga daarmee door tot de kan net zo warm aanvoelt als je hand (ongeveer 35 °C). Duw het pijpje dan iets dieper, zodat je geen lucht meer toevoegt en de melk alleen nog ronddraait. Zet de stoom uit zodra je de kan net niet meer kunt vasthouden. De melk is dan ongeveer 55 °C en smaakt op zijn zoetst.
Dit is volkomen normaal: de naald voor de stoomdruk schommelt de hele tijd een beetje. Dat komt doordat de machine de ketel steeds bijverwarmt.
Hoe heet mag de melk worden?
Drink je je koffie graag heter, warm de melk dan twee tot vier seconden langer door. Ga niet boven de 65 °C: daarboven wordt de melk dunner en verliest hij zijn zoete smaak.
Het stoompijpje schoonhouden
Blaas het stoompijpje na het opschuimen nog twee seconden door boven de lekbak en veeg het meteen af met een schone, vochtige doek. Opgedroogde melkresten branden vast en kunnen het pijpje verstoppen. Tap geen heet water terwijl de hendel omhoog staat.
Schoonmaken en onderhoud
Klop de koffiekoek meteen na gebruik uit in de klopbak, spoel het filterbakje om en klik de lege filterdrager weer in de machine. Borstel aan het eind van de dag de rubberen ring in de zetgroep schoon met het borsteltje van Lelit, en was de lekbak om.
Bij de MaraX komt al het water dat de machine loost in de lekbak terecht. Kijk er dus elke dag even naar, ook als je weinig koffie hebt gezet.
Wekelijks terugspoelen (backflushen)
- Leg het blinde filter in de filterdrager en doe er één zakje reinigingspoeder in.
- Klik de filterdrager vast.
- Til de hendel tien seconden op en zet hem tien seconden omlaag. Doe dat tien keer.
- Spoel het blinde filter om en herhaal dit vijf keer zonder poeder.
Na het terugspoelen kan de hendel een beetje piepen en stroef aanvoelen. Na tien tot twintig shots is dat vanzelf weer over.
Ontkalken
Lelit adviseert om de MaraX niet zelf te ontkalken, maar dat eens per jaar door een technicus te laten doen. Gebruik je het waterfilter van Lelit en vervang je het op tijd, dan voorkom je de meeste kalk.
Deze gids is geschreven voor de Lelit MaraX (model PL62X, eerste en tweede versie) en de EasyEspresso koffiebonen van Easy Beans Company.
Veelgestelde vragen
Waar komen deze instellingen vandaan?
De machinespecificaties, zoals portafiltermaat en temperatuurregeling, komen van de fabrikant zelf en zijn voor het laatst gecontroleerd op 27 juli 2026. Het maalstand-startpunt hierboven is apart getoetst aan de fabrikant zelf, met een eigen verificatiedatum van 15 oktober 2026. De dosis van 18 gram en de opbrengst van 38 gram zijn door onze barista afgestemd op onze EasyEspresso koffiebonen.
Moet ik een weegschaal hebben om een goede espresso te zetten?
Nee. Vul het bakje tot de rand, tamp stevig en let op de kleur en de dikte van de straal: dat is genoeg om te beginnen. Een weegschaal maakt je recept preciezer en herhaalbaarder, daarom introduceren we hem bij Gevorderd, maar hij is geen voorwaarde om een goede shot te zetten.
Mijn espresso heeft geen crema, wat doe ik fout?
Dat overkomt iedereen weleens, en het ligt zelden aan jou. Een flets of dun laagje crema wijst meestal op bonen die al wat ouder zijn, of op een shot die te snel doorliep. Check eerst de branddatum hierboven, en maal daarna een fractie fijner als de shot nog steeds snel doorloopt.
Waarom 18 gram en niet de maat van mijn filterbak?
De dosis hoort bij de boon, niet bij de machine. Onze barista heeft 18 gram in en 38 gram uit vastgesteld als de verhouding die het meeste uit onze EasyEspresso koffiebonen haalt, en die verhouding is op elke machine gelijk. Heb je een kleiner bakje (14 of 17 gram)? Kies je bakje bij "Jouw setup" hierboven: dosis en yield rekenen dan automatisch mee, met dezelfde verhouding.
Kan ik de watertemperatuur op de Lelit MaraX (PL62X) instellen?
Ja. Deze machine regelt de watertemperatuur digitaal met een PID. Zet hem op 92 °C en laat hem verder met rust. Pas dit pas aan als je koffie er structureel naast zit: een graad omhoog als de shot scherp en zuur blijft, een graad omlaag als hij bitter en plat smaakt.
Maakt mijn water verschil voor de smaak?
Ja. Te hard water maakt je espresso vlak en verkalkt bovendien je machine. Gefilterd water of flessenwater met een laag mineraalgehalte werkt het best.
Waarom verschilt dit recept per machine?
Elke machine heeft een andere molen, portafiltermaat en temperatuurregeling, waardoor dezelfde koffie op twee verschillende machines een ander startpunt nodig heeft. Daarom bouwen we per machine een eigen, geverifieerd recept in plaats van één algemeen advies te geven dat voor niemand precies klopt.
Verandert de maalstand als mijn bonen ouder worden?
Ja. Vers gebrande bonen tot 6 dagen na de branddatum vragen een iets grovere maling, in het piekvenster van 7 tot 21 dagen gebruik je het basisstartpunt, en bonen ouder dan 21 dagen vragen een fijnere maling. Het versheidsblok hierboven berekent dit automatisch op basis van de branddatum die je invult.
Moet ik meerdere instellingen tegelijk aanpassen?
Nee. Verander steeds één variabele tegelijk, meestal de maalgraad, en proef daarna pas verder. Zo weet je precies wat het effect van elke aanpassing is geweest.
Dat is hem. Vanaf hier is het jouw recept.
Print deze pagina of zet hem bij je favorieten. Verandert de leeftijd van je bonen? Open hem opnieuw en het versheidsadvies beweegt automatisch mee.