Cold brew zetten: koud extraheren, stap voor stap

Waarschijnlijk heb je cold brew wel eens op een menukaart zien staan, vaak naast de term “ijskoffie”. Je dacht misschien dat het twee namen voor hetzelfde drankje waren. Dat is een veelvoorkomende verwarring, maar het verschil is groter dan je denkt. Cold brew is geen hete koffie die is afgekoeld, maar een aparte zetmethode die een heel eigen smaakprofiel oplevert. We laten je zien hoe je deze zachte, geconcentreerde koffie zelf thuis maakt, zonder dat je er een machine voor nodig hebt.

In het kort

Cold brew is koffie die je zet met koud water. In plaats van heet water dat binnen minuten smaken onttrekt, laat je grof gemalen koffie 12 tot 24 uur trekken in water op kamer- of koelkasttemperatuur. Het resultaat is een zacht, minder zuur en van nature zoeter koffieconcentraat. Je hebt er dus geen dure apparatuur voor nodig, alleen een flinke dosis geduld.

Wat je nodig hebt

Voor een goede cold brew begin je bij de boon. Omdat de koude extractie de zuurgraad verlaagt en zoete tonen benadrukt, werken medium tot donker gebrande bonen vaak erg goed. Denk aan smaken van chocolade, noten en karamel. Lichtere brandprofielen kunnen ook, maar geven een heel ander, vaak fruitiger resultaat. Experimenteer met wat jij lekker vindt en kijk eens in onze shop voor bonen die goed passen bij deze zetmethode.

Verder is de lijst met benodigdheden verrassend kort en heb je waarschijnlijk al het meeste in huis.

• Een grote pot of kan. Een glazen weckpot of een grote kan werkt prima.
• Koffiebonen en een molen. Je hebt een grove maling nodig. De structuur moet lijken op grof zand, vergelijkbaar met de maling die je gebruikt voor een French press. Heb je geen molen, dan kun je de bonen ook grof gemalen bestellen.
• Koud, gefilterd water. Goed water is de basis voor goede koffie.
• Een filter. Na het trekken scheid je de koffie van het drab. Een fijne zeef, een kaasdoek of een papieren koffiefilter in een trechter werkt allemaal.
• Een fles of kan om te bewaren. Een afsluitbare fles is handig om je cold brew in de koelkast te bewaren.

Zo maak je cold brew

Het proces zelf is eenvoudig en vraagt vooral om planning. Je zet het ‘s avonds op en geniet de volgende dag van het resultaat.

1. Koffie malen. Begin met het grof malen van je koffiebonen. Dit is een belangrijke stap, want een te fijne maling maakt je cold brew troebel en bitter. Mik op een consistente, grove structuur.
2. Samenvoegen. Doe de gemalen koffie in je grote pot of kan en giet er het koude water overheen. Je hoeft niet heel precies te zijn met de verhouding, maar een goede start is een flinke hoeveelheid koffie op een ruime hoeveelheid water. Roer het even kort door, zodat alle koffie nat wordt.
3. Laten trekken. Nu komt het belangrijkste onderdeel: geduld. Je sluit de pot of kan af en laat het mengsel 12 tot 24 uur trekken. Dat kan op het aanrecht bij kamertemperatuur of in de koelkast. Een langere trektijd levert een sterker concentraat op.
4. Filteren. Na het wachten filter je de koffie. Giet het mengsel langzaam door je gekozen filter in een schone kan of fles en neem daar de tijd voor. Gebruik je een papieren filter, dan kan dit proces even duren.
5. Serveren en bewaren. Je hebt nu een cold brew-concentraat. Omdat het vrij sterk is, lengen de meeste mensen het aan. Serveer het in een glas met ijs en vul het aan met koud water of melk naar smaak. Je zelfgemaakte cold brew blijft in een afgesloten fles in de koelkast ongeveer een week goed.

Veelgemaakte fouten

Cold brew is vergevingsgezind, maar een paar valkuilen beïnvloeden het resultaat. Herken je een van deze? Geen zorgen, de oplossing is simpel.

• Je cold brew is bitter en troebel. Waarschijnlijk heb je de koffie te fijn gemalen. De kleine deeltjes extraheren te snel en komen door je filter heen. Gebruik de volgende keer een grovere maalstand.
• Je koffie smaakt waterig. Dit betekent meestal dat de trektijd te kort was, waardoor de smaken niet genoeg tijd hebben gehad om in het water op te lossen. Laat het de volgende keer een paar uur langer staan, bijvoorbeeld 20 uur in plaats van 12.
• Je drinkt het concentraat puur. Je merkte waarschijnlijk al dat het erg sterk was. Cold brew is bedoeld als een basis die je aanlengt, zie het als een koffiesiroop en niet als een kop filterkoffie.
• Je noemt het ijskoffie. Beide zijn koud, maar de zetmethode is fundamenteel anders. IJskoffie is vaak heet gezette koffie die snel wordt gekoeld. Een iced americano is espresso die je aanlengt met koud water en ijs, zoals je leert bij het maken van een americano. Cold brew is de enige van de drie die van begin tot eind koud wordt gezet.

Herkomst en traditie

Hoewel cold brew de laatste jaren enorm populair is geworden, is het idee van koud gezette koffie niet nieuw. Al eeuwenlang bestaat in Japan een vergelijkbare techniek die bekendstaat als Kyoto-style koffie. Daarbij druppelt koud water urenlang, druppel voor druppel, door een bed van gemalen koffie. Deze langzame druppelmethode wordt vaak in verband gebracht met handelaren die op zoek waren naar een manier om koffie langer houdbaar en makkelijker mee te nemen op lange zeereizen. Hoe die geschiedenis precies verliep, is niet met zekerheid vast te stellen, maar het idee achter koude extractie is dus allesbehalve een trend van de laatste jaren.

De simpele variant die je nu meestal ziet, waarbij je koffie gewoon in een pot met water laat trekken, is een vereenvoudiging van dat oorspronkelijke principe. De methode is de afgelopen jaren herontdekt en omarmd om de zachte, toegankelijke smaak en het gemak waarmee je thuis een grote hoeveelheid tegelijk maakt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen cold brew en ijskoffie?

Het belangrijkste verschil is de zettemperatuur. Cold brew zet je van begin tot eind met koud water in een lang proces. IJskoffie is een algemene term voor koffie die koud wordt geserveerd, maar de basis daarvan is meestal heet gezette koffie, zoals filterkoffie of espresso, die over ijs wordt gegoten.

En hoe zit het met een iced americano?

Een iced americano is ook een koude koffiedrank, maar de basis is altijd een shot heet gezette espresso. Die leng je vervolgens aan met koud water en serveer je met ijs. De smaak is daardoor scherper en iets bitterder dan die van cold brew.

Kan ik elke soort koffieboon gebruiken voor cold brew?

Ja, je kunt met vrijwel elk brandprofiel experimenteren. Medium en donker gebrande bonen geven vaak een klassieke, zoete en chocoladeachtige smaak die veel mensen lekker vinden. Lichtere brandingen leveren juist verrassend fruitige en complexe smaken op.

Hoe sterk is cold brew?

Het concentraat is behoorlijk sterk, zowel in smaak als in cafeïnegehalte. Omdat je het meestal aanlengt met water of melk, bepaal je de uiteindelijke sterkte zelf.

Tot slot

Cold brew maken is een oefening in geduld met een mooie beloning. Het is een fijne manier om op een warme dag van een zachte, smaakvolle koffie te genieten, zonder de scherpte die soms bij een hete extractie hoort. Nu je de basis kent, kun je gaan experimenteren met verschillende trektijden en bonen.

Op zoek naar een andere verfrissende koffievariant? Probeer dan eens een Griekse frappé te maken. Weet je nog niet zeker welke zetmethode of welke koffieboon het beste bij je past? Doe dan de diagnose en kom erachter waar je het beste kunt beginnen.