Bonengradering

Bonengradering is het indelen van groene koffie vlak voor de export. Producenten en exportstations sorteren de partij op meetbare kenmerken: de grootte van de bonen, hun dichtheid, de groeihoogte en het aantal defecte bonen per monster. Elke partij krijgt zo een label mee.

Er zijn twee grote systemen. In Oost-Afrika en India draait het om zeefmaat: de bonen rollen over platen met gaten van een vaste diameter. In Brazilië en het SCA-systeem telt vooral het aantal defecten in een monster van 300 gram. Sommige landen combineren beide met een smaakkeuring.

Een grade zegt iets over uniformiteit, niet over smaak. Bonen van gelijke grootte branden gelijkmatiger, dus een schone, uniforme partij is makkelijker te roosteren. Of de koffie ook lekker is, bepaalt een Q-grader met een aparte cupping. Een hoge grade en een hoge cupscore vallen lang niet altijd samen.

Veelgestelde vragen

Betekent een hoge grade dat de koffie lekkerder is?

Niet automatisch. Een grade meet meestal grootte en defecten, geen smaak. Een partij met een indrukwekkende grade kan in de kop tegenvallen, en een lagere grade kan juist verrassen. De smaakbeoordeling gebeurt los, tijdens de cupping.

Welke graderingssystemen zijn er?

De twee bekendste zijn zeefmaat (Kenia, Tanzania, India) en defecttelling (Brazilië, SCA). Daarnaast hanteren landen eigen benamingen, zoals Strictly Hard Bean voor koffie van grote hoogte in Midden-Amerika. Ze meten allemaal net iets anders.

Wie bepaalt de grade van een partij?

Meestal het exportstation of een nationaal koffie-instituut, volgens vaste regels. In landen met een veilingsysteem, zoals Kenia, wordt de grade vastgesteld voordat de partij onder de hamer gaat.