Koffie uit Colombia

Colombia is na Brazilië en Vietnam de derde koffieproducent ter wereld, maar de grootste als het om gewassen arabica gaat. Bijna alle koffie komt van kleine boerderijen, vaak niet groter dan een paar hectare, verspreid over drie bergketens van de Andes.

Hoe Colombiaanse koffie smaakt

Colombiaanse koffie is de gebalanceerde middenweg tussen de zachte chocolade van Brazilië en het scherpe fruit van Oost-Afrika. Verwacht karamel, rood fruit zoals kers en aardbei, een toon van sinaasappel en cacao, en een zuurgraad die helder is zonder te overheersen. De body is prettig vol.

Omdat het land zo’n enorme variatie in hoogte en microklimaat heeft, is dat profiel eerder een gemiddelde dan een regel. Een koffie uit het zuiden kan bijna zo bloemig zijn als een Ethiopische; een koffie uit het midden van het land is nootachtig en rustig.

Twee oogsten per jaar

Colombia ligt vlak bij de evenaar, en in veel regio’s zorgt dat voor twee bloeiperioden en dus twee oogsten. De hoofdoogst valt tussen oktober en december, de kleinere bijoogst, de mitaca, tussen april en juni. Praktisch gevolg: er is bijna het hele jaar door verse Colombiaanse koffie beschikbaar, wat het een betrouwbare origine maakt voor branders die consistentie nodig hebben.

De belangrijkste regio’s

Huila is de grootste en levert de meeste specialty: fruit, karamel en een zoete zuurgraad. Nariño ligt extreem hoog, bijna op de evenaar, en geeft heldere, florale koffie. Cauca is eveneens hoog en koel, met complexe zoetheid. De centrale regio’s Antioquia en Caldas leveren het klassieke, gebalanceerde profiel dat de meeste mensen met “Colombiaanse koffie” associëren.

Verwerking: bijna altijd gewassen

Colombia is het ‘washed’ land bij uitstek. Vrijwel elke boerderij wast zijn koffie: de schil eraf, een fermentatiestap, dan schoonspoelen en drogen. Dat geeft een schone, voorspelbare kop die over alle brandingsgraden en zetmethodes werkt. De laatste jaren experimenteren producenten meer met naturals en co-fermenten, maar washed blijft de norm.

Grading: Supremo en Excelso

De Colombiaanse exportgrades gaan puur over bonengrootte. Supremo is groter dan zeefmaat 17, Excelso ligt tussen 14 en 16. Belangrijk: dit is geen kwaliteitsranglijst. Een Excelso-lot van een goede boerderij op grote hoogte kan makkelijk beter scoren in de cupping dan een Supremo uit de laagvlakte. In specialty telt de SCA-cupscore, niet de grade.

Colombiaanse koffie zetten

Weinig origines zijn zo flexibel. Als espresso geeft een Colombiaanse koffie body, cacao en een fijne fruittoon, en hij is vergevingsgezind genoeg om mee te oefenen. Als filter komt de zoetheid en de heldere zuurgraad naar voren. Voor wie van Braziliaanse koffie naar iets levendiger wil, zonder meteen bij het scherpe fruit van Kenia uit te komen, is Colombia de logische volgende stap.

Veelgestelde vragen

Is Supremo betere koffie dan Excelso?

Nee. Supremo en Excelso zeggen alleen iets over bonengrootte, niet over smaak. Een Excelso van een topboerderij kan hoger scoren dan een Supremo van gemiddelde kwaliteit. In specialty koffie is de cupscore leidend, niet de exportgrade.

Wat is de mitaca?

De mitaca is de kleinere van Colombia’s twee jaarlijkse oogsten, meestal tussen april en juni. De hoofdoogst valt tussen oktober en december. Dankzij die twee oogsten is er vrijwel het hele jaar verse Colombiaanse koffie.

Wat is de Castillo-variëteit en waarom zie ik die zo vaak?

Castillo is een in Colombia ontwikkelde variëteit die bestand is tegen bladroest en goed produceert. Veel boerderijen zijn erop overgestapt om hun oogst te beschermen. Goed geteeld en verwerkt levert Castillo prima specialty-koffie, ook al heeft het niet de reputatie van Bourbon of Caturra.